Διάρκεια και συχνότητα του θηλασμού

Πως καταλαβαίνουμε ότι το βρέφος πεινάει και θέλει να θηλάσει;*

Τα πρώιμα σημάδια πείνας του βρέφους εκδηλώνονται όταν κοιμάται ελαφρά (ύπνος REM):

  • Κουνάει τους βολβούς των ματιών του κάτω από τα βλέφαρα.

  • Κάνει σαν να βλέπει όνειρο.

  • Στραβώνει το στόμα στον ύπνο του ή κάνει γκριμάτσες.

  • Αφήνει που και που φωνούλες.

  • Κουνάει τα χέρια ή τα πόδια του ήσυχα και απαλά.


Το βρέφος είναι έτοιμο και δεκτικό, θα ξυπνήσει σύντομα, η μητέρα το παίρνει στην αγκαλιά για να την μυρίσει, να αισθανθεί τη ζέστη της, να ενεργοποιηθούν τα αντανακλαστικά του και να αναζητήσει ήσυχα το στήθος της.


Τα επόμενα σημάδια πείνας του βρέφους εκδηλώνονται μόλις ξυπνήσει, παραμένει ήρεμο και:

  • Κάνει ήχους πιπιλίσματος με τα χειλάκια του.

  • Βάζει ή προσπαθεί να βάλει τα χεράκια του στο στόμα.

  • Κάνει ήπιες, διακεκομμένες φωνούλες ή αναστεναγμούς.

  • Φαίνεται ανήσυχο και κινητικό.

  • Στραβώνει το στόμα ή κάνει γκριμάτσες ή και χαμογελά.

  • Εκτείνει τα χέρια του.

  • Κάνει νωθρές, κυκλικές κινήσεις χεριών ή ποδιών, σαν κάτι να «ψάχνει».

  • Ανασαίνει άρρυθμα ή γρήγορα.

 

  • Κινεί το κεφαλάκι από μεριά σε μεριά.

  • Στρέφει συνεχώς το κεφαλάκι του προς μια μεριά.

  • Ανοιγοκλείνει το στόμα του.

  • Ανοίγει πλατιά το στόμα του.

  • Βγάζει προς τα έξω τη γλώσσα του.


Το κλάμα αποτελεί πολύ καθυστερημένο σημάδι πείνας. Το βρέφος βρίσκεται σε κατάσταση άγχους και εκνευρισμού, τα αντανακλαστικά του είναι έντονα, δυσκολεύεται να πιάσει σωστά το στήθος και γίνονται συχνά πολλά λάθη στην τεχνική του θηλασμού. Μπαίνει και βγαίνει στο στήθος της μαμάς με αποτέλεσμα συχνά τον τραυματισμό της θηλής. Αν το βρέφος κλαίει δυνατά πρέπει πρώτα ηρεμήσει με γλυκόλογα, αγκαλιά, χάδι, ώστε να πάρει σωστή θέση πιάνοντας καλά τη θηλαία άλω.

Πως καταλαβαίνουμε ότι το βρέφος χόρτασε και δεν θέλει να συνεχίσει να θηλάζει;

  • Το βρέφος αυθόρμητα αφήνει το στήθος ή σταματά για αρκετή ώρα τις ρυθμικές θηλαστικές κινήσεις ή κοιμάται με τη θηλή στο στόμα.

  • Το βρέφος μετά το θηλασμό δείχνει ήρεμο, χαλαρό και ικανοποιημένο.


Πόσο διαρκεί κάθε γεύμα;

  • Η διάρκεια των γευμάτων αλλάζει ανάλογα με την πείνα του, τη διάθεσή του, την ώρα της ημέρας και τον επιτυχή ή όχι τρόπο θηλασμού. Δηλαδή, ένα βρέφος που δεν έχει μάθει να καταπίνει γάλα από το στήθος ή δε βρίσκει γάλα, μπορεί να βρίσκεται επί μία ώρα πάνω σε αυτό και να μην έχει φάει τίποτα. Ένα άλλο βρέφος μπορεί να έχει μάθει πώς να θηλάζει, να βρίσκει άφθονο γάλα και να τελειώνει το γεύμα μέσα σε πέντε λεπτά. Δεν μετράμε λοιπόν λεπτά της ώρας με το ρολόι, αλλά παρατηρούμε το παιδί. Καταπίνει; Πόσες φορές κατάπιε; Έχει γάλα στο στοματάκι του; Μαλακώνει το στήθος; Φαίνεται χορτάτο και χαλαρωμένο;

  • Συνήθως κάθε σίτιση διαρκεί περίπου 10 - 20 λεπτά, ωστόσο, κατά τις πρώτες ημέρες και εβδομάδες μπορεί να διαρκέσει έως και μία ώρα ή και περισσότερο.


Κάθε πότε ταΐζουμε το βρέφος;

  • ΟΧΙ όταν είναι η ώρα του να ταϊστεί, ΟΧΙ μόνον όταν φτάσει να κλάψει.

  • Θα πρέπει να επιτρέπεται στο βρέφος να θηλάζει κατά βούληση.

  • Κατά τις πρώτες κρίσιμες έξι εβδομάδες της γαλουχίας, το βρέφος πρέπει να φτάνει στο στήθος, με σωστή τοποθέτηση και χωρίς καθόλου χρονικούς περιορισμούς όποτε αυτό δείχνει σημάδια ότι επιθυμεί να θηλάσει.

  • Μόνον τις πρώτες εβδομάδες και εφόσον το νεογνό είναι λίγο νωθρό και κοιμάται περισσότερες από 3-4 ώρες συνεχόμενες η μητέρα θα πρέπει να το ξυπνάει προκειμένου να θηλάσει.

  • Συνήθως τα νεογνά ζητάνε τροφή περίπου 8 με 12 φορές ανά 24ώρο. Μεσολαβούν δηλαδή 1 με 3 ώρες μεταξύ της αρχής του ενός θηλασμού και της αρχή του επόμενου.

  • Συνήθως με το πέρας ορισμένων εβδομάδων το βρέφος κοιμάται περισσότερες ώρες κατά τη διάρκεια της νύχτας και θηλάζει πιο συχνά κατά τη διάρκεια της ημέρας.


ΒΙΝΤΕΟ από το Baby Friendly Initiative (UNICEF - United Kingdom) "Baby-Led Breastfeeding"


Πως γνωρίζουμε ότι το βρέφος λαμβάνει αρκετό μητρικό γάλα (τις πρώτες εβδομάδες);

  • Η πάνα του είναι λερωμένη με κενώσεις 3-4 φορές / 24ωρο κατά τη διάρκεια των πρώτων εβδομάδων. Στη συνέχεια αυτό μπορεί να συμβαίνει 1 φορά / 24ωρο ή και λιγότερο συχνά.

  • Η πάνα του είναι βρεγμένη 6 ή περισσότερες φορές / 24ωρο.

  • Το βάρος του αυξάνει 20 – 30 gr ανά ημέρα ή 100 – 200 gr ανά εβδομάδα.


Τα κόπρανα του νεογνού

Το νεογνό κατά τη διάρκεια των πρώτων ημερών αποβάλλει το μηκώνιο. Οι κενώσεις του είναι μαύρες και κολλώδης. Σταδιακά οι κενώσεις του γίνονται πιο υγρές και γκριζοπράσινες έως ότου εν τέλει στο τέλος της πρώτης εβδομάδας αποκτήσουν την τυπική τους υφή και όψη δηλαδή κενώσεις κίτρινου χρώματος που ποικίλλουν και άλλοτε μπορεί να είναι ημίρρευστες και άλλοτε πολτώδεις ή σβολώδεις.

Κατά τη διάρκεια των πρώτων εβδομάδων είναι συχνό φαινόμενο το νεογνό να πραγματοποιεί μια ή και περισσότερες κενώσεις μετά από κάθε θηλασμό. Μετά τις πρώτες τριάντα ημέρες τα περισσότερα βρέφη σταδιακά μειώνουν τον αριθμό των κενώσεων και καταλήγουν να πραγματοποιούν μια κένωση κάθε 1 με 7 ημέρες ή ακόμη πιο σπάνια. Το ενδεχόμενο δυσκοιλιότητας θα πρέπει να εξετάζεται μόνον εάν οι κενώσεις είναι σκληρές και ξηρές, γεγονός πολύ σπάνιο σε βρέφος που θηλάζει.


Τα ούρα του νεογνού

Κατά τη διάρκεια των πρώτων ημερών τα νεογνά δεν ουρούν συχνά καθώς πίνουν μικρές ποσότητες γάλακτος. Από την 5η με 6η ημέρα όμως πραγματοποιούν 6 ή και περισσότερες ουρήσεις ανά ημέρα.

Ο αριθμός των ουρήσεων, κατά τη διάρκεια των πρώτων εβδομάδων, είναι ένας πολύ χρήσιμος δείκτης της ποιότητας θηλασμού καθώς μια φυσιολογική διούρηση προϋποθέτει την λήψη επαρκούς ποσότητας γάλακτος.


* Το παρών άρθρο αποτελεί απόσπασμα από το βιβλίο «Επιστροφή στον μητρικό θηλασμό: Οδηγός επιβίωσης για γονείς & επαγγελματίες υγείας» του παιδιάτρου και πιστοποιημένου συμβούλου γαλουχίας Στέλιου Παπαβέντση.