Δίαιτα & τρόπος ζωής της θηλάζουσας

Ο θηλασμός δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως μια ιδανική κατάσταση ούτε να μπαίνουν αυστηροί κανόνες που εν τέλει να αποθαρρύνουν τις γυναίκες από το να θηλάσουν. Αυτό ισχύει τόσο για τη διατροφή όσο για τον τρόπο ζωής της θηλάζουσας.


ΔΙΑΙΤΑ

Η θηλάζουσα μητέρα:

  • Θα πρέπει να τρώει ότι θέλει και όσο θέλει όπως οποιοδήποτε ενήλικο άτομο.

  • Θα πρέπει να δέχεται τις ίδιες διατροφικές συμβουλές που ισχύουν για το γενικό πληθυσμό.

  • Θα πρέπει να έχει μια ισορροπημένη και πλούσια σε θρεπτικά συστατικά διατροφή (όπως και κάθε άλλο άτομο).

  • Θα πρέπει, ιδανικά, να τρώει τρία βασικά γεύματα και δύο μικρότερα ενδιάμεσα γεύματα (όπως και κάθε άλλο άτομο).

  • Θα πρέπει να σιτίζεται σύμφωνα με την όρεξη της.

Συχνά δίνεται η οδηγία στη θηλάζουσα μητέρα να καταναλώνει 500 θερμίδες επιπλέον ανά ημέρα (συνολικά περίπου 2700 θερμίδες). Η λογική αυτής της οδηγίας είναι να αναπληρωθεί η ενέργεια που καταναλώνεται ημερησίως για το θηλασμό. Ο υπολογισμός της ενέργειας γίνεται θεωρητικά και προκύπτει πολλαπλασιάζοντας την συνήθη παραγόμενη ποσότητα γάλακτος ανά ημέρα από την πλειοψηφία των θηλαζουσών μητέρων, που είναι περίπου 750 ml, με το θερμιδικό περιεχόμενο 1 ml μητρικού γάλακτος που είναι 0,67 θερμίδες.


Ωστόσο η λογική αυτή δεν λαμβάνει υπόψη δύο παράγοντες:


Α) Την πιο αποτελεσματική πρόσληψη θρεπτικών συστατικών και την πιο αποτελεσματική χρήση της ενέργειας κατά τη διάρκεια του θηλασμού. Ποικίλες μελέτες που μέτρησαν την αυθόρμητη κατανάλωση θερμίδων από υγιής θηλάζουσες μητέρες σε καλή διατροφική κατάσταση, βρήκαν πως κατανάλωναν μεταξύ 1800 και 2300 θερμίδων ανά ημέρα δηλαδή όσο και οι μη θηλάζουσες γυναίκες. Τα βρέφη τους ήταν απόλυτα υγιή και φυσιολογικά.


Β) Την κινητοποίηση, κατά τη διάρκεια του θηλασμού, των αποθηκών ενέργειας της θηλάζουσας μητέρας που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της.


  • Δεν πρέπει να διακόψει το θηλασμό εάν η δίαιτα της είναι ανεπαρκής. Μια ανεπαρκής δίαιτα δεν αποτελεί αντένδειξη για το θηλασμό. Το μητρικό γάλα θα εξάγει τα απαραίτητα συστατικά από τις αποθήκες της.

  • Δεν πρέπει να αφαιρέσει τρόφιμα από το διαιτολόγιο της εξαιτίας του αρώματος ή της γεύσης τους. Δεν υπάρχει κατάλογος τέτοιων τροφίμων που θα πρέπει να αποφεύγει η θηλάζουσα.

  • Δεν πρέπει να αφαιρέσει τρόφιμα από το διαιτολόγιο της εξαιτίας μιας πιθανολογούμενης αλλεργιογόνου δράσης. Δεν υπάρχει κατάλογος τέτοιων τροφίμων που θα πρέπει να αποφεύγει η θηλάζουσα. Αντίθετα υπάρχουν αυξανόμενα στοιχεία ότι μια τέτοια προληπτική αποφυγή βλάπτει παρά ωφελεί

  • Θα πρέπει να αποφεύγει μόνον τις τροφές εκείνες που αποδεδειγμένα προκαλούν αλλεργία σε αυτή ή / και στο βρέφος της.

  • Εάν υπάρχει υποψία ότι ένα τρόφιμο προκαλεί πρόβλημα, τότε αποσύρεται από το διαιτολόγιο για διάστημα δύο εβδομάδων. Μετά το χρονικό αυτό διάστημα το τρόφιμο επανεισάγεται στο διαιτολόγια και εάν το πρόβλημα επανακάμψει τότε μόνον αποφεύγεται το συγκεκριμένο τρόφιμο.

  • Δεν χρειάζεται να πίνει γάλα για να μπορέσει να παράγει γάλα.

  • Δεν χρειάζεται να πίνει πολλά υγρά για να παράγει μεγαλύτερο όγκο γάλακτος.

  • Θα πρέπει να πίνει τόση ποσότητα υγρών ώστε να ικανοποιεί το αίσθημα της δίψας το οποίο φυσιολογικά είναι αυξημένο (είναι καλό λοιπόν η μητέρα να θυμάται να έχει ένα ποτήρι νερό δίπλα της κάθε φορά που κάθεται να θηλάσει).


Εάν η θηλάζουσα μητέρα έχει:

  • Ιστορικό βαριατρικής νόσου

  • Μεταβολικη νόσο (π.χ. Φαινυλκετονουρία)

  • Νόσο που συνοδεύεται από προβλήματα δυσαπορρόφησης (Νόσος του Crohn, Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου κ.α.)

 

θα πρέπει να παραπέμπεται σε διαιτολόγο ή διατροφολόγο με εμπειρία στο μητρικό θηλασμό προκειμένου να γίνεται εκτίμηση της διατροφικής της κατάστασης.



ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

  • Εφόσον η θηλάζουσα έχει ισορροπημένη και πλούσια σε θρεπτικά συστατικά διατροφή δεν απαιτείται η λήψη συμπληρωμάτων διατροφής.


ΑΛΚΟΟΛ

  • Συνίσταται η αποφυγή κατανάλωσης αλκοόλ κατά τη διάρκεια του θηλασμού.

Α) Η ικανότητα του βρέφους να οξειδώσει το αλκοόλ είναι περιορισμένη. Επομένως το αλκοόλ που δέχεται το βρέφος από το μητρικό γάλα, αν και σε μικρές ποσότητες, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την συμπεριφορά, τον ύπνο και την ψυχοκινητική ανάπτυξη του.


Β) Ποσότητα μεγαλύτερη από 0,5gr / ανά κιλό βάρους της μητέρας μπορεί να μειώσει την παραγωγή γάλακτος ενώ ποσότητα μεγαλύτερη από 2gr / ανά κιλό βάρους της μητέρας μπορεί να αναστείλει πλήρως το αντανακλαστικό έκθλιψης του γάλακτος.


  • Η περιστασιακή και περιορισμένη κατανάλωση αλκοόλ δεν αποτελεί αντένδειξη για το θηλασμό.

  • Το αλκοόλ απορροφάται γρήγορα και επιτυγχάνει τις μέγιστες συγκεντρώσεις εντός 30 – 60 λεπτών (60 - 90 λεπτά εάν συνοδεύεται από φαγητό).

  • Εάν γίνει πόση ενός αλκοολούχου ποτού συνίσταται η αποφυγή του θηλασμού για τουλάχιστον δύο ώρες.

  • Δεν απαιτείται η άντληση και η απόρριψη του γάλακτος που «συσσωρεύτηκε» κατά την αναμονή των 2 ωρών.

  • Η καταναλισκόμενη ποσότητα αλκοόλ δεν θα πρέπει να ξεπερνά τα 0,5gr ανά χιλιόγραμμο σωματικού βάρους της μητέρας ανά 24ωρο. (Σε μια μητέρα που ζυγίζει 50 kg αντιστοιχούν περίπου 200ml κρασιού ή 500ml μιας κοινής μπύρας).

  • Οι όροι «περιστασιακή» και «περιορισμένη» είναι σχετικοί γι’ αυτό το λόγο είναι απαραίτητη η εξειδικευμένη συμβουλή σε συνάρτηση με τις συνήθειες της μητέρας στο ζήτημα αυτό.



ΚΑΦΕΪΝΗ

  • Η περιστασιακή και περιορισμένη κατανάλωση καφεΐνης δεν είναι αντένδειξη θηλασμού.

  • Καταναλισκόμενη από τη θηλάζουσα μητέρα ποσότητα καφεΐνης < 300 mg / ημέρα συνήθως δεν δημιουργεί κανένα πρόβλημα στο θηλάζων βρέφος.

  • Εξαιτίας του ότι το βρέφος αδυνατεί να μεταβολίσει αποτελεσματικά την καφεΐνη, μεγαλύτερες καταναλισκόμενες από τη θηλάζουσα μητέρα ποσότητες από 300 mg / ημέρα οδηγούν σε συσσώρευση της καφεΐνης στον οργανισμό του βρέφους και την εμφάνιση ανεπιθύμητων συμπτωμάτων στο βρέφος όπως αϋπνία, ανησυχία, ευερεθιστότητα.

  • Καφεΐνη περιέχεται όχι μόνον στον καφέ, αλλά επίσης στο τσάι και σε ποτά τύπου κόλα.

  • Η θεοβρωμίνη στη σοκολάτα προκαλεί αντίστοιχες δράσεις στο νευρικό σύστημα.

  • Η ευαισθησία του βρέφους είναι μεγαλύτερη όσο εκείνο είναι μικρότερο άρα με πιο ανώριμη ηπατική λειτουργία.



ΦΥΤΙΚΑ ΑΦΕΨΗΜΑΤΑ

  • Θα πρέπει να υπάρξει προσοχή στη χρήση των φυτικών αφεψημάτων καθώς για ορισμένα εξ αυτών υπάρχουν ενδείξεις για πιθανές ανεπιθύμητες δράσεις στο βρέφος. Προ της χρήσης τους συνίσταται η αναζήτηση πληροφοριών όπως γίνεται και με τα φάρμακα.



ΚΑΠΝΙΣΜΑ

  • Συνιστάται η αποχή από το κάπνισμα κατά τη διάρκεια του θηλασμού. (Η νικοτίνη περνά στο μητρικό γάλα και επηρεάζει αρνητικά το θηλάζον βρέφος προκαλώντας μειωμένη πρόσληψη βάρους, μεγαλύτερη συχνότητα κολικών, κ.α.).
  • Το περιστασιακό και περιορισμένο κάπνισμα δεν αποτελεί αντένδειξη για το θηλασμό.

  • Το συστηματικό κάπνισμα δεν αποτελεί αντένδειξη για το θηλασμό.

  • Συνίσταται στις μητέρες που αδυνατούν να απέχουν από το κάπνισμα να συνεχίζουν να θηλάζουν το βρέφος τους.

  • Συνίσταται στις μητέρες που αδυνατούν να απέχουν από το κάπνισμα να καπνίζουν αμέσως μετά το θηλασμό και σε χώρο διαφορετικό από τον χώρο στον οποίο βρίσκεται το βρέφος. (Το παθητικό κάπνισμα συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα του Συνδρόμου Αιφνίδιου Βρεφικού Θανάτου και αυξημένη πιθανότητα αναπνευστικών λοιμώξεων στο βρέφος).

  • Απαιτείται αυστηρή παρακολούθηση της ανάπτυξης των βρεφών των οποίων οι μητέρες καπνίζουν καθώς το κάπνισμα μπορεί να μειώσει την παραγόμενη ποσότητα γάλακτος και να επιβραδύνει την ανάπτυξη του βρέφους.

  • Το βρέφος που δεν θηλάζει μητέρα που καπνίζει έχει δύο παράγοντες κινδύνου για προβλήματα υγείας, τον μη θηλασμό και το κάπνισμα της μητέρας. Το βρέφος που θηλάζει καπνίστρια έχει έναν αντί δύο παράγοντες κινδύνου, το κάπνισμα της μητέρας.



ΑΣΚΗΣΗ

  • Η μέτριας έντασης άσκηση δεν επηρεάζει το θηλασμό.

  • Η πολύ έντονη άσκηση (πρωταθλητισμός) μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση των επιπέδων γαλακτικού οξέος στο γάλα 30-90 λεπτά μετά το τέλος της. Η αύξηση των επιπέδων του γαλακτικού οξέος στο γάλα εικάζεται ότι προκαλεί αλλαγή στη γεύση του και προσωρινή απόρριψη του από το βρέφος.

  • Εάν πράγματι έχουμε απόρριψη του γάλακτος από το βρέφος, συνίσταται στη θηλάζουσα που συνηθίζει να πραγματοποιεί πολύ έντονη άσκηση να αντλεί γάλα προ της άσκησης προκειμένου να το χρησιμοποιήσει για την επόμενη, μετά την άσκηση, σίτιση του βρέφους.



ΝΕΑ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ & ΕΡΩΤΙΚΗ ΖΩΗ

  • Η νέα εγκυμοσύνη της μητέρας δεν αποτελεί αντένδειξη για το θηλασμό.

  • Η ενεργός ερωτική ζωή της μητέρας δεν αποτελεί αντένδειξη για το θηλασμό.